Faktura z zagranicy bez NIP nabywcy i z VAT 23% - jak ją poprawić
czytaj więcej
Masz ludzi na nocnej zmianie: ochronę, produkcję, magazyn, opiekę. Siadasz do wypłaty za październik i w ewidencji przy nocy z soboty na niedzielę widzisz 9 godzin zamiast 8. Albo 13 zamiast 12. To nie pomyłka kierownika zmiany, tylko zmiana czasu w październiku 2026.
W nocy z 24 na 25 października zegary cofamy z 3.00 na 2.00. Godzina między 2 a 3 powtarza się, a pracownik, któremu nikt nie skrócił grafiku, przepracuje ją naprawdę. Ta jedna godzina to nadgodzina w porze nocnej i trzeba ją rozliczyć w wypłacie.
Pokazuję, ile za nią zapłacić, kiedy zamiast pieniędzy możesz dać czas wolny i jak ułożyć grafik, żeby nadgodziny w ogóle nie było.
Spis treści
Dlaczego zmiana czasu daje nadgodzinę przy pracy w nocy?
Bo pracownik pracuje o godzinę dłużej, niż pokazuje zegar. Na przykład zmiana zaplanowana od 22.00 do 6.00 trwa tej nocy 9 godzin, a zmiana od 19.00 do 7.00 trwa 13 godzin. Okręgowy Inspektorat Pracy w Gdańsku pisze w komunikacie z 20 października 2026 wprost: kto ma zaplanowane 8 albo 12 godzin, przepracuje tej nocy 9 albo 13.
Praca ponad normę czasu pracy albo ponad przedłużony dobowy wymiar z grafiku to praca w godzinach nadliczbowych (art. 151 § 1 Kodeksu pracy). Dotyczy to więc zarówno zwykłych zmian 8-godzinnych, jak i 12-godzinnych w systemie równoważnym, w którym dobowy wymiar może być wydłużony do 12 godzin (art. 135 § 1).
Inaczej jest przy niepełnym etacie. Pracownik z grafikiem na 6 godzin, który przepracuje 7, nie przekracza normy 8 godzin, więc dodatek za nadgodziny należy mu się dopiero po przekroczeniu limitu godzin ponad etat, który ustaliłeś z nim w umowie (art. 151 § 5). Dodatek nocny dostaje normalnie.
Ewidencję czasu pracy prowadzisz po to, żeby dobrze ustalić wynagrodzenie (art. 149 § 1 Kodeksu pracy). Dlatego w ewidencji za tę noc powinno stać 9 albo 13 godzin, a nie liczba przepisana z grafiku.
Ile płatna jest nadgodzina przy zmianie czasu?
Za tę godzinę płacisz normalne wynagrodzenie i do tego dodatek w wysokości 100% (art. 151¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy). Dodatek 100% zamiast zwykłych 50% Kodeks daje za nadgodziny przypadające w nocy, w niedziele i święta, które nie są dla pracownika dniami pracy, oraz w dniu wolnym udzielonym za pracę w niedzielę albo święto.
No dobra, a co z niedzielą? Inspekcja pracy w komunikacie powołuje się właśnie na nią. Dla listy płac ważniejsza jest noc, bo godzina od 2.00 do 3.00 zawsze przypada w porze nocnej. Kodeks wyznacza porę nocną jako 8 godzin między 21.00 a 7.00 (art. 151⁷ § 1), a niezależnie od tego, które 8 godzin obowiązuje w Twojej firmie, godzina 2.00-3.00 zawsze w nich jest. Pracą w niedzielę Kodeks nazywa pracę od 6.00 w niedzielę do 6.00 w poniedziałek, chyba że u Ciebie ustalono inną godzinę (art. 151⁹ § 2). Jeśli w Twojej firmie niedziela zaczyna się o 6.00, godzina od 2.00 do 3.00 według Kodeksu nie jest jeszcze pracą w niedzielę. Kwota wychodzi ta sama, zmienia się tylko podstawa: noc (art. 151¹ § 1 pkt 1 lit. a).
Jeden wyjątek. Osoby zarządzające firmą w imieniu pracodawcy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych (np. kierownik działu albo oddziału) pracują w razie konieczności poza normalnymi godzinami bez wynagrodzenia i dodatku za nadgodziny (art. 151⁴ § 1). Kierownikom należą się one tylko za nadgodziny w niedzielę i święto, jeśli nie dostali za nie innego dnia wolnego (§ 2), a godzina od 2.00 do 3.00 domyślnie niedzielą nie jest. Dodatek nocny dostają normalnie.
Jak policzyć wynagrodzenie za nadgodziny przy pensji miesięcznej?
Dodatek liczysz od wynagrodzenia z osobistego zaszeregowania, czyli od stawki godzinowej albo pensji zasadniczej. Gdy w warunkach wynagradzania (umowie, regulaminie) nie ma wyodrębnionej pensji zasadniczej, podstawą jest 60% wynagrodzenia (art. 151¹ § 3).
Policzmy to na przykładzie. Załóżmy, że pracownik ma pensję zasadniczą 6000 zł brutto i nic więcej. W październiku 2026 są 22 dni robocze, czyli 176 godzin pracy.
- stawka godzinowa: 6000 zł ÷ 176 = 34,09 zł,
- normalne wynagrodzenie za nadgodzinę: 34,09 zł,
- dodatek 100%: 34,09 zł,
- dodatek nocny za tę samą godzinę: 5,46 zł.
Razem 73,64 zł brutto za jedną godzinę. Do tego pracownikowi należy się normalny dodatek nocny za pozostałe godziny tej zmiany, które przypadły w porze nocnej, jak w każdą inną noc.
Dodatek nocny 2026: ile wynosi w październiku?
W październiku 2026 dodatek nocny wynosi co najmniej 5,46 zł brutto za godzinę. Należy się za każdą godzinę pracy w porze nocnej i stanowi 20% stawki godzinowej wynikającej z płacy minimalnej (art. 151⁸ § 1 Kodeksu pracy). To minimum, regulamin albo umowa mogą dać więcej. Pracownikowi, który pracuje w nocy stale poza zakładem pracy, dodatek można zastąpić ryczałtem (art. 151⁸ § 2). Inspekcja pracy w komunikacie wprost wskazuje, że należy się także za dodatkową godzinę ze zmiany czasu.
Płaca minimalna w 2026 roku to 4806 zł brutto (rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 r.). Stawkę godzinową liczysz, dzieląc ją przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu. Sam Kodeks dzielnika nie podaje, ale tak wychodzi kwota z komunikatu inspekcji pracy. W październiku to 176 godzin, więc 4806 zł ÷ 176 = 27,31 zł, a 20% z tego to 5,46 zł.
Dodatek za pracę w nocy w 2026 roku nie ma jednej stawki na cały rok. Zależy od liczby godzin pracy w miesiącu, dlatego w każdym miesiącu przeliczasz go od nowa.

Czas wolny za nadgodzinę zamiast dodatku 100%
Zamiast dodatku możesz dać czas wolny. Przy jednej godzinie nadliczbowej to nie cały dzień wolny za nadgodziny, tylko godzina albo półtorej. Wtedy dodatek za nadgodzinę, czyli 100%, się nie należy (art. 151² § 3 Kodeksu pracy). Masz dwie drogi:
- na wniosek pracownika - dajesz czas wolny w tym samym wymiarze, czyli 1 godzinę za 1 godzinę nadliczbową. Wniosek pracownik składa na papierze albo elektronicznie (art. 151² § 1),
- bez wniosku pracownika - dajesz czas wolny o połowę dłuższy, czyli 1 godzinę i 30 minut, najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego, czyli okresu, za który rozliczasz czas pracy (art. 151² § 2). Przy miesięcznym okresie rozliczeniowym zostaje Ci na to tydzień, do 31 października.
Przy czasie wolnym bez wniosku jest jeszcze jedno zastrzeżenie: nie może on obniżyć wynagrodzenia, które pracownikowi należy się za pełny miesięczny wymiar czasu pracy (art. 151² § 2). Przy pensji miesięcznej czas wolny oznacza, że za tę godzinę nie dopisujesz do wypłaty ani stawki, ani dodatku 100%. Dodatek nocny płacisz w obu przypadkach, bo czas wolny rozlicza tylko nadgodzinę, a nie pracę w porze nocnej.
Jak uniknąć nadgodziny przy zmianie czasu?
Ułóż na tę noc grafik krótszy o godzinę. Jeśli praca w Twojej firmie nie musi iść bez przerwy, możesz zaplanować zmianę na 7 godzin zamiast 8 albo na 11 zamiast 12. Po cofnięciu zegara pracownik i tak przepracuje 8 albo 12 godzin i nie przekroczy normy. Takie rozwiązanie podsuwa inspekcja pracy w tym samym komunikacie.
Ten sposób działa, gdy skrócenie uwzględnisz przy układaniu harmonogramu. Rozkład czasu pracy przekazujesz pracownikowi co najmniej tydzień przed okresem, którego dotyczy (art. 129 § 3 Kodeksu pracy). Jeśli grafik na październik pracownicy już dostali i nocna zmiana stoi w nim na 8 albo 12 godzin, nadgodzina będzie i rozliczysz ją pieniędzmi albo czasem wolnym. Skrócenie grafiku warto wtedy zapamiętać na październik kolejnych lat (w marcu jest odwrotnie: nocna zmiana trwa godzinę krócej).
Przy pracach szczególnie niebezpiecznych albo związanych z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym krótszy grafik to nie opcja, tylko obowiązek. Pracownik, który regularnie pracuje w nocy (co najmniej 3 godziny każdej doby albo ćwierć czasu pracy w okresie rozliczeniowym, art. 151⁷ § 2), nie może przy nich pracować dłużej niż 8 godzin na dobę (§ 3), więc 9 godzin narusza ten limit, nawet jeśli nadgodzinę zapłacisz.
Są też osoby, którym tej dodatkowej godziny w ogóle nie zlecisz. Pracownicy w ciąży nie wolno zatrudniać ani w nadgodzinach, ani w porze nocnej (art. 178 § 1). To samo dotyczy młodocianego, czyli osoby, która ma ukończone 15 lat, a nie przekroczyła 18 (art. 190 § 1 i art. 203 § 1). Rodzica dziecka do 8 lat możesz zatrudnić w nadgodzinach i w nocy tylko za jego zgodą (art. 178 § 2). Jeśli zgodził się na pracę w nocy, ale nie na nadgodziny, jego zmiana tej nocy musi być w grafiku krótsza o godzinę.
Lista płac za październik: co sprawdzić przed wypłatą
Ewidencja czasu pracy
Noc z 24 na 25 października ma 9 albo 13 godzin, a nie 8 albo 12, chyba że grafik był skrócony o godzinę.
Nadgodzina
Pieniądze (stawka plus dodatek 100%) albo czas wolny: 1 godzina na wniosek, 1 godzina 30 minut bez wniosku do końca okresu rozliczeniowego.
Dodatek nocny
Co najmniej 5,46 zł brutto za każdą godzinę w porze nocnej, także za tę powtórzoną między 2.00 a 3.00.
Najczęstsze pytania: zmiana czasu październik 2026
Kiedy jest zmiana czasu w październiku 2026?+
W nocy z soboty 24 na niedzielę 25 października 2026. Zegary cofamy z 3.00 na 2.00, więc godzina między 2.00 a 3.00 powtarza się.
Czy za dodatkową godzinę przy zmianie czasu należy się dodatek 50% czy 100%?+
100%. To nadgodzina w porze nocnej, a za nadgodziny w nocy Kodeks pracy przewiduje dodatek 100% wynagrodzenia (art. 151¹ § 1 pkt 1).
Czy pracownik na 12-godzinnej zmianie też ma nadgodzinę?+
Tak. Tej nocy pracuje 13 godzin, czyli przekracza przedłużony dobowy wymiar z grafiku, a to jest praca w godzinach nadliczbowych (art. 151 § 1 Kodeksu pracy).
Czy dodatek nocny należy się, gdy pracownik odbierze czas wolny za nadgodzinę?+
Tak. Czas wolny zastępuje tylko dodatek za nadgodzinę (art. 151² § 3). Dodatek nocny w październiku 2026, czyli co najmniej 5,46 zł brutto, należy się za każdą godzinę pracy w porze nocnej.
Czy zleceniobiorcy należy się dodatek za nadgodzinę przy zmianie czasu?+
Nie. Przepisy o nadgodzinach i porze nocnej są w Kodeksie pracy i dotyczą pracowników. Ustawa wymaga jednak potwierdzenia, ile godzin zleceniobiorca przepracował, i musi tam stanąć faktyczny czas, np. 13 godzin. W 2026 roku wynagrodzenie za całą zmianę nie może też być niższe niż 31,40 zł brutto za każdą godzinę (z nielicznymi wyjątkami, np. przy samej prowizji, gdy zleceniobiorca sam decyduje o miejscu i czasie pracy), czyli przy 13 godzinach co najmniej 408,20 zł (art. 8a i 8b ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, stawka z tego samego rozporządzenia co płaca minimalna). Jak taka stawka przekłada się na wypłatę, pokazujemy we wpisie Umowa zlecenie brutto netto: stawka na rękę i koszt firmy w 2026.
Pieniądze, czas wolny albo krótszy grafik - co wybrać?
Krótszy grafik wybierz, gdy praca nie musi być ciągła, a harmonogram układasz z wyprzedzeniem. Czas wolny, gdy zdążysz go oddać do końca okresu rozliczeniowego, a pracownik nie jest Ci wtedy niezbędny. Pieniądze w pozostałych przypadkach. Dodatek nocny płacisz w każdym wariancie.
Październikowa wypłata ma też inne pozycje, o których łatwo zapomnieć. Jeśli ktoś z zespołu pracuje z domu, sprawdź ryczałt za pracę zdalną: obowiązek, wyliczenie, sprzęt, podatek i ZUS.
Jeśli nie chcesz liczyć nadgodzin i dodatków sam, kadry i płace poprowadzimy razem z księgowością dla firm. Napisz albo zadzwoń, a ustalimy, czego potrzebujesz.

