menuMENU

Składka zdrowotna na ryczałcie 2026: progi, kwoty i od kiedy płacisz więcej

Od stycznia uzbierałeś 58 tys. zł przychodu. W maju wystawiasz fakturę na 7 tys. zł i… przekraczasz 60 tys. zł. Płacisz już wyższą składkę zdrowotną? Od którego miesiąca, ile więcej i czy ZUS upomni się też o wcześniejsze miesiące?

Składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku to jedna z trzech stałych kwot, a o tym, którą płacisz, decyduje przychód od początku roku. Pokazuję progi i kwoty, za który miesiąc płacisz więcej po przekroczeniu progu, ile wychodzi dopłaty w rozliczeniu rocznym i jak to wygląda w firmie założonej w trakcie roku.

Spis treści

Ile wynosi składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku?

Na ryczałcie płacisz co miesiąc jedną z trzech kwot. Stawka jest zawsze ta sama, 9%. Zmienia się podstawa, od której ją liczysz: 60%, 100% albo 180% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z IV kwartału poprzedniego roku (art. 81 ust. 2f ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Za IV kwartał 2025 roku GUS podał 9228,64 zł (obwieszczenie Prezesa GUS, M.P. z 2026 r. poz. 117).

Przychód od początku rokuSkładka zdrowotna miesięcznie w 2026
do 60 000 zł498,35 zł (podstawa 5537,18 zł)
powyżej 60 000 zł do 300 000 zł830,58 zł (podstawa 9228,64 zł)
powyżej 300 000 zł1495,04 zł (podstawa 16 611,55 zł)

Kwoty i podstawy podaje ZUS w informacji o wysokości składek na 2026 rok.

Czy w 2026 roku zmieniły się zasady składki zdrowotnej na ryczałcie?

Nie, zmieniły się tylko kwoty. W 2025 roku podstawą było 8549,18 zł (obwieszczenie Prezesa GUS, M.P. z 2025 r. poz. 84), więc składki wynosiły 461,66 zł, 769,43 zł i 1384,97 zł. W najniższym progu płacisz teraz o 36,69 zł miesięcznie więcej.

Ustawę, która miała obniżyć składkę zdrowotną przedsiębiorców, prezydent zawetował 6 maja 2025 roku (Bankier.pl). Kolejne nowelizacje ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej nie zmieniły przepisów o składce na ryczałcie, więc progi 60 tys. zł i 300 tys. zł oraz podstawy 60, 100 i 180% obowiązują jak w 2025 roku.

Przekroczenie progu: wyższa składka już za ten sam miesiąc

Próg liczysz narastająco, czyli sumujesz przychód od 1 stycznia do końca danego miesiąca. Wyższą kwotę płacisz już za miesiąc, w którym suma przekroczyła próg, a nie dopiero od następnego. Ustawa mówi o przychodach „osiągniętych od początku roku kalendarzowego” (art. 81 ust. 2f).

Wracam do przykładu z początku. Do końca kwietnia masz 58 tys. zł przychodu, już po odjęciu zapłaconych składek społecznych (wyjaśniam to niżej), w maju dochodzi 7 tys. zł, razem 65 tys. zł. Za maj płacisz już 830,58 zł. Jednoosobowa firma płaci składki za dany miesiąc do 20. dnia następnego miesiąca (ZUS: terminy opłacania składek), a gdy 20. wypada w sobotę, niedzielę albo święto, termin przesuwa się na następny dzień roboczy. 20 czerwca 2026 roku to sobota, więc za maj zapłacisz do poniedziałku 22 czerwca. Tak samo działa drugi próg: miesiąc, w którym suma przekroczy 300 tys. zł, to pierwszy miesiąc z kwotą 1495,04 zł.

Jeden szczegół, który przesuwa granicę na Twoją korzyść: przychód do progów pomniejszasz o zapłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe (art. 81 ust. 2g). Przy przychodzie tuż powyżej 60 tys. zł (przed odjęciem składek) to może być różnica między jednym progiem a drugim. Do progów nie wliczasz też przychodów z okresu zawieszenia działalności ani przychodu ze sprzedaży środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych (np. licencji) oraz wyposażenia firmy o wartości początkowej ponad 1500 zł (art. 81 ust. 2zd w związku z art. 14 ust. 2 pkt 1 i 19 ustawy o PIT). Sprzedaż towarów i usług liczysz normalnie.

Rozliczenie roczne: dopłata za miesiące przed przekroczeniem

Tu jest haczyk, który wychodzi dopiero w maju następnego roku. Roczną składkę liczysz od przychodu z całego roku, ale dla wszystkich miesięcy. Jeśli w 2026 roku przekroczysz 60 tys. zł, roczna podstawa to 12 razy 100% przeciętnego wynagrodzenia, także za styczeń, luty, marzec i kwiecień (art. 81 ust. 2e). Różnicę dopłacasz w rozliczeniu rocznym.

Przykład roku na ryczałcie: od stycznia do kwietnia składka 498,35 zł, w maju przekroczenie 60 tys. zł i składka 830,58 zł do grudnia, w rozliczeniu do 20 maja 2027 r. dopłata 1328,89 zł

Liczby z przykładu, gdy cały rok zamkniesz przychodem 140 tys. zł:

1

Styczeń - kwiecień

4 miesiące po 498,35 zł, razem 1993,40 zł.

2

Maj - grudzień

8 miesięcy po 830,58 zł, razem 6644,64 zł. Przez cały rok zapłaciłeś 8638,04 zł.

3

Roczna składka

Przychód roczny mieści się w przedziale 60-300 tys. zł, więc roczna podstawa to 12 razy 9228,64 zł, czyli 110 743,68 zł, a składka to 9% tej kwoty: 9966,93 zł.

4

Dopłata

9966,93 zł minus 8638,04 zł daje 1328,89 zł. To dopłata za cztery miesiące przed przekroczeniem progu.

Dopłatę wykazujesz w deklaracji za miesiąc, w którym mija termin zeznania podatkowego, czyli za kwiecień, i płacisz ją razem ze składkami za kwiecień (art. 81 ust. 2k i 2l). Za 2026 rok to deklaracja za kwiecień 2027 roku i termin 20 maja 2027 roku.

Co z nadpłatą składki zdrowotnej po rozliczeniu rocznym?

Nadpłata wychodzi, gdy przez rok zapłaciłeś więcej, niż wynika z rocznego przychodu. Zwrot nie przychodzi sam. Po rozliczeniu ZUS przygotowuje wniosek na Twoim profilu w eZUS (Platformie Usług Elektronicznych ZUS, czyli koncie online w ZUS), a Ty podpisujesz go i wysyłasz w ciągu miesiąca od terminu złożenia zeznania podatkowego (art. 81 ust. 2m i 2n). ZUS oddaje pieniądze najpóźniej w 3 miesiące od tego terminu (ust. 2s).

Masz zaległości w składkach albo do oddania nienależnie pobrane świadczenie z ZUS? Kwotę zwrotu ZUS zalicza na ich poczet (ust. 2q). Nie złożysz wniosku w terminie, a zaległości nie masz? ZUS rozlicza tę kwotę na Twoim koncie do końca roku, w którym mija termin zeznania podatkowego (za 2026 rok do końca 2027 roku), i zalicza ją na poczet składek (ust. 2qa).

1 stycznia licznik przychodu wraca do zera

Progi dotyczą roku kalendarzowego, a nie stażu firmy. Jeśli w 2026 roku przekroczysz 60 tys. zł, to w styczniu 2027 roku znowu zaczynasz od najniższej kwoty i płacisz ją, dopóki przychód od 1 stycznia 2027 roku nie przekroczy progu. W styczniu wchodzą też nowe kwoty, bo podstawą jest przeciętne wynagrodzenie z IV kwartału roku poprzedniego.

Jest też druga droga. Jeśli przez cały poprzedni rok prowadziłeś firmę na ryczałcie, skali podatkowej, podatku liniowym albo IP Box (podatek 5% od dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, np. patentu albo praw do programu, który sam stworzyłeś w ramach własnych prac badawczo-rozwojowych; art. 30ca ustawy o PIT), możesz do miesięcznej składki przyjąć przychód z poprzedniego roku, pomniejszony o zapłacone składki społeczne, i stosować tak ustaloną podstawę przez cały rok (art. 81 ust. 2h). Rozliczenie roczne i tak policzy składkę od faktycznego przychodu.

  • restart_alt

    Licznik od zera (zasada ogólna)

    Od stycznia płacisz 498,35 zł, wyższą kwotę od miesiąca przekroczenia progu. Gdy przekroczysz 60 tys. zł, różnicę za wcześniejsze miesiące dopłacasz w maju następnego roku.

  • history

    Przychód z poprzedniego roku (art. 81 ust. 2h)

    Poprzedni rok zamknąłeś w przedziale 60-300 tys. zł? Płacisz 830,58 zł od stycznia. Gdy ten rok też zamkniesz w tym przedziale, rozliczenie roczne wychodzi praktycznie na zero (różnica kilku groszy z zaokrągleń) zamiast dopłaty.

Pierwsza droga daje niższe raty na początku roku, druga oszczędza Ci dopłaty w maju. Jeśli spodziewasz się podobnego przychodu jak rok wcześniej, druga zwykle jest prostsza do zaplanowania. Gdy przychód jednak spadnie poniżej 60 tys. zł, nadwyżkę odzyskasz wnioskiem o zwrot po rozliczeniu rocznym.

Firma założona w trakcie roku i składka zdrowotna na uldze na start

Zakładasz firmę w październiku? Przychód do progów liczysz od dnia założenia do 31 grudnia, a progi zostają te same, 60 tys. zł i 300 tys. zł. Progów nie dzieli się na miesiące działalności. Roczna podstawa to liczba miesięcy, w których podlegałeś ubezpieczeniu zdrowotnemu, razy podstawa z właściwego progu (art. 81 ust. 2e).

Przy biznesplanach do wniosków o dotację liczę to właśnie tak. Jeśli firma startuje jesienią i do końca roku nie przekroczy 60 tys. zł, przez pierwsze miesiące płaci najniższą kwotę. Od stycznia licznik zaczyna od zera, więc w prognozie skok składki wypada dopiero w miesiącu, w którym przychód od początku nowego roku przekroczy 60 tys. zł. Jeśli dopiero planujesz dotację z urzędu pracy na założenie firmy, wpisz składkę zdrowotną w koszty od pierwszego miesiąca działalności. Drogi z przychodem z poprzedniego roku w pierwszym pełnym roku nie masz, bo wymaga ona działalności przez cały poprzedni rok.

Ulga na start nie zwalnia ze składki zdrowotnej. Zwalnia tylko ze składek na ubezpieczenia społeczne: emerytalnej, rentowej, wypadkowej i chorobowej (ZUS w tej samej informacji o wysokości składek). Zdrowotną płacisz od pierwszego miesiąca, według tych samych progów co wszyscy na ryczałcie.

Pełne koszty pierwszych miesięcy rozpisaliśmy we wpisie ile kosztuje założenie firmy w 2026, a kolejne kroki rejestracji w poradniku jak założyć działalność gospodarczą krok po kroku. Masz orzeczenie o niepełnosprawności? Refundacja składek ZUS z PFRON obejmuje emerytalną i rentową, zdrowotnej nie.

Najczęstsze pytania o składkę zdrowotną na ryczałcie

Czy po przekroczeniu 60 tys. zł od razu dopłacam za wcześniejsze miesiące?+

Nie. W trakcie roku płacisz wyższą kwotę od miesiąca przekroczenia progu. Różnicę za wcześniejsze miesiące dopłacasz w rozliczeniu rocznym, w deklaracji za kwiecień, do 20 maja następnego roku.

Od jakiego przychodu liczy się próg składki zdrowotnej na ryczałcie?+

Od przychodu z działalności opodatkowanej ryczałtem, sumowanego od 1 stycznia (albo od założenia firmy) do końca danego miesiąca. Pomniejszasz go o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne i nie liczysz w nim przychodów z okresu zawieszenia działalności ani ze sprzedaży środków trwałych.

Czy na uldze na start płaci się składkę zdrowotną?+

Tak. Ulga na start zwalnia tylko ze składek społecznych. Składkę zdrowotną na ryczałcie płacisz od pierwszego miesiąca, w 2026 roku co najmniej 498,35 zł.

Gdzie sprawdzić, ile wyjdzie składka zdrowotna za cały rok?+

ZUS ma kalkulator rocznej składki zdrowotnej: wybierasz rok i formę opodatkowania, a on wylicza roczną składkę i różnicę względem składek miesięcznych. Kiedy piszę ten tekst, obejmuje lata 2022-2025. Rok 2026 policzysz sam: liczba miesięcy razy podstawa z progu, w który wpadnie roczny przychód (np. 9228,64 zł), z tego 9%, minus to, co już wpłaciłeś.

Terminy składki zdrowotnej na ryczałcie: miesiąc przekroczenia progu i 20 maja

Miesiąc przekroczenia progu to pierwszy miesiąc z wyższą składką, a 20 maja następnego roku to termin dopłaty za miesiące sprzed przekroczenia. Jeśli wiesz, że przekroczysz 60 tys. zł, za każdy miesiąc przed przekroczeniem odkładaj różnicę 332,23 zł albo rozważ przyjęcie przychodu z poprzedniego roku.

Nie chcesz pilnować tego sam? W ramach naszej księgowości dla firm co miesiąc dostajesz informację, ile wynosi podatek i składki, zanim minie termin płatności.

Specjalistka ds. pozyskiwania dotacji.

Skontaktuj się

GRUPA LEJDIS

ul. M. Konopnickiej 47
44-370 Pszów
NIP 6443560959

Wyślij wiadomość

kontakt@lejdis-biuro.pl

Zadzwoń do nas

Tel: 795-428-460
Napisz przez formularz
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu obsługi zapytania wysłanego przez formularz kontaktowy zgodnie z polityką prywatności.