Zmiana czasu październik 2026: nadgodzina i dodatek nocny w wypłacie
czytaj więcej
Od stycznia uzbierałeś 58 tys. zł przychodu. W maju wystawiasz fakturę na 7 tys. zł i… przekraczasz 60 tys. zł. Płacisz już wyższą składkę zdrowotną? Od którego miesiąca, ile więcej i czy ZUS upomni się też o wcześniejsze miesiące?
Składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku to jedna z trzech stałych kwot, a o tym, którą płacisz, decyduje przychód od początku roku. Pokazuję progi i kwoty, za który miesiąc płacisz więcej po przekroczeniu progu, ile wychodzi dopłaty w rozliczeniu rocznym i jak to wygląda w firmie założonej w trakcie roku.
Spis treści
Ile wynosi składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku?
Na ryczałcie płacisz co miesiąc jedną z trzech kwot. Stawka jest zawsze ta sama, 9%. Zmienia się podstawa, od której ją liczysz: 60%, 100% albo 180% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z IV kwartału poprzedniego roku (art. 81 ust. 2f ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Za IV kwartał 2025 roku GUS podał 9228,64 zł (obwieszczenie Prezesa GUS, M.P. z 2026 r. poz. 117).
| Przychód od początku roku | Składka zdrowotna miesięcznie w 2026 |
|---|---|
| do 60 000 zł | 498,35 zł (podstawa 5537,18 zł) |
| powyżej 60 000 zł do 300 000 zł | 830,58 zł (podstawa 9228,64 zł) |
| powyżej 300 000 zł | 1495,04 zł (podstawa 16 611,55 zł) |
Kwoty i podstawy podaje ZUS w informacji o wysokości składek na 2026 rok.
Czy w 2026 roku zmieniły się zasady składki zdrowotnej na ryczałcie?
Nie, zmieniły się tylko kwoty. W 2025 roku podstawą było 8549,18 zł (obwieszczenie Prezesa GUS, M.P. z 2025 r. poz. 84), więc składki wynosiły 461,66 zł, 769,43 zł i 1384,97 zł. W najniższym progu płacisz teraz o 36,69 zł miesięcznie więcej.
Ustawę, która miała obniżyć składkę zdrowotną przedsiębiorców, prezydent zawetował 6 maja 2025 roku (Bankier.pl). Kolejne nowelizacje ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej nie zmieniły przepisów o składce na ryczałcie, więc progi 60 tys. zł i 300 tys. zł oraz podstawy 60, 100 i 180% obowiązują jak w 2025 roku.
Przekroczenie progu: wyższa składka już za ten sam miesiąc
Próg liczysz narastająco, czyli sumujesz przychód od 1 stycznia do końca danego miesiąca. Wyższą kwotę płacisz już za miesiąc, w którym suma przekroczyła próg, a nie dopiero od następnego. Ustawa mówi o przychodach „osiągniętych od początku roku kalendarzowego” (art. 81 ust. 2f).
Wracam do przykładu z początku. Do końca kwietnia masz 58 tys. zł przychodu, już po odjęciu zapłaconych składek społecznych (wyjaśniam to niżej), w maju dochodzi 7 tys. zł, razem 65 tys. zł. Za maj płacisz już 830,58 zł. Jednoosobowa firma płaci składki za dany miesiąc do 20. dnia następnego miesiąca (ZUS: terminy opłacania składek), a gdy 20. wypada w sobotę, niedzielę albo święto, termin przesuwa się na następny dzień roboczy. 20 czerwca 2026 roku to sobota, więc za maj zapłacisz do poniedziałku 22 czerwca. Tak samo działa drugi próg: miesiąc, w którym suma przekroczy 300 tys. zł, to pierwszy miesiąc z kwotą 1495,04 zł.
Jeden szczegół, który przesuwa granicę na Twoją korzyść: przychód do progów pomniejszasz o zapłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe (art. 81 ust. 2g). Przy przychodzie tuż powyżej 60 tys. zł (przed odjęciem składek) to może być różnica między jednym progiem a drugim. Do progów nie wliczasz też przychodów z okresu zawieszenia działalności ani przychodu ze sprzedaży środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych (np. licencji) oraz wyposażenia firmy o wartości początkowej ponad 1500 zł (art. 81 ust. 2zd w związku z art. 14 ust. 2 pkt 1 i 19 ustawy o PIT). Sprzedaż towarów i usług liczysz normalnie.
Rozliczenie roczne: dopłata za miesiące przed przekroczeniem
Tu jest haczyk, który wychodzi dopiero w maju następnego roku. Roczną składkę liczysz od przychodu z całego roku, ale dla wszystkich miesięcy. Jeśli w 2026 roku przekroczysz 60 tys. zł, roczna podstawa to 12 razy 100% przeciętnego wynagrodzenia, także za styczeń, luty, marzec i kwiecień (art. 81 ust. 2e). Różnicę dopłacasz w rozliczeniu rocznym.

Liczby z przykładu, gdy cały rok zamkniesz przychodem 140 tys. zł:
Styczeń - kwiecień
4 miesiące po 498,35 zł, razem 1993,40 zł.
Maj - grudzień
8 miesięcy po 830,58 zł, razem 6644,64 zł. Przez cały rok zapłaciłeś 8638,04 zł.
Roczna składka
Przychód roczny mieści się w przedziale 60-300 tys. zł, więc roczna podstawa to 12 razy 9228,64 zł, czyli 110 743,68 zł, a składka to 9% tej kwoty: 9966,93 zł.
Dopłata
9966,93 zł minus 8638,04 zł daje 1328,89 zł. To dopłata za cztery miesiące przed przekroczeniem progu.
Dopłatę wykazujesz w deklaracji za miesiąc, w którym mija termin zeznania podatkowego, czyli za kwiecień, i płacisz ją razem ze składkami za kwiecień (art. 81 ust. 2k i 2l). Za 2026 rok to deklaracja za kwiecień 2027 roku i termin 20 maja 2027 roku.
Co z nadpłatą składki zdrowotnej po rozliczeniu rocznym?
Nadpłata wychodzi, gdy przez rok zapłaciłeś więcej, niż wynika z rocznego przychodu. Zwrot nie przychodzi sam. Po rozliczeniu ZUS przygotowuje wniosek na Twoim profilu w eZUS (Platformie Usług Elektronicznych ZUS, czyli koncie online w ZUS), a Ty podpisujesz go i wysyłasz w ciągu miesiąca od terminu złożenia zeznania podatkowego (art. 81 ust. 2m i 2n). ZUS oddaje pieniądze najpóźniej w 3 miesiące od tego terminu (ust. 2s).
Masz zaległości w składkach albo do oddania nienależnie pobrane świadczenie z ZUS? Kwotę zwrotu ZUS zalicza na ich poczet (ust. 2q). Nie złożysz wniosku w terminie, a zaległości nie masz? ZUS rozlicza tę kwotę na Twoim koncie do końca roku, w którym mija termin zeznania podatkowego (za 2026 rok do końca 2027 roku), i zalicza ją na poczet składek (ust. 2qa).
1 stycznia licznik przychodu wraca do zera
Progi dotyczą roku kalendarzowego, a nie stażu firmy. Jeśli w 2026 roku przekroczysz 60 tys. zł, to w styczniu 2027 roku znowu zaczynasz od najniższej kwoty i płacisz ją, dopóki przychód od 1 stycznia 2027 roku nie przekroczy progu. W styczniu wchodzą też nowe kwoty, bo podstawą jest przeciętne wynagrodzenie z IV kwartału roku poprzedniego.
Jest też druga droga. Jeśli przez cały poprzedni rok prowadziłeś firmę na ryczałcie, skali podatkowej, podatku liniowym albo IP Box (podatek 5% od dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, np. patentu albo praw do programu, który sam stworzyłeś w ramach własnych prac badawczo-rozwojowych; art. 30ca ustawy o PIT), możesz do miesięcznej składki przyjąć przychód z poprzedniego roku, pomniejszony o zapłacone składki społeczne, i stosować tak ustaloną podstawę przez cały rok (art. 81 ust. 2h). Rozliczenie roczne i tak policzy składkę od faktycznego przychodu.
- restart_alt
Licznik od zera (zasada ogólna)
Od stycznia płacisz 498,35 zł, wyższą kwotę od miesiąca przekroczenia progu. Gdy przekroczysz 60 tys. zł, różnicę za wcześniejsze miesiące dopłacasz w maju następnego roku.
- history
Przychód z poprzedniego roku (art. 81 ust. 2h)
Poprzedni rok zamknąłeś w przedziale 60-300 tys. zł? Płacisz 830,58 zł od stycznia. Gdy ten rok też zamkniesz w tym przedziale, rozliczenie roczne wychodzi praktycznie na zero (różnica kilku groszy z zaokrągleń) zamiast dopłaty.
Pierwsza droga daje niższe raty na początku roku, druga oszczędza Ci dopłaty w maju. Jeśli spodziewasz się podobnego przychodu jak rok wcześniej, druga zwykle jest prostsza do zaplanowania. Gdy przychód jednak spadnie poniżej 60 tys. zł, nadwyżkę odzyskasz wnioskiem o zwrot po rozliczeniu rocznym.
Firma założona w trakcie roku i składka zdrowotna na uldze na start
Zakładasz firmę w październiku? Przychód do progów liczysz od dnia założenia do 31 grudnia, a progi zostają te same, 60 tys. zł i 300 tys. zł. Progów nie dzieli się na miesiące działalności. Roczna podstawa to liczba miesięcy, w których podlegałeś ubezpieczeniu zdrowotnemu, razy podstawa z właściwego progu (art. 81 ust. 2e).
Przy biznesplanach do wniosków o dotację liczę to właśnie tak. Jeśli firma startuje jesienią i do końca roku nie przekroczy 60 tys. zł, przez pierwsze miesiące płaci najniższą kwotę. Od stycznia licznik zaczyna od zera, więc w prognozie skok składki wypada dopiero w miesiącu, w którym przychód od początku nowego roku przekroczy 60 tys. zł. Jeśli dopiero planujesz dotację z urzędu pracy na założenie firmy, wpisz składkę zdrowotną w koszty od pierwszego miesiąca działalności. Drogi z przychodem z poprzedniego roku w pierwszym pełnym roku nie masz, bo wymaga ona działalności przez cały poprzedni rok.
Ulga na start nie zwalnia ze składki zdrowotnej. Zwalnia tylko ze składek na ubezpieczenia społeczne: emerytalnej, rentowej, wypadkowej i chorobowej (ZUS w tej samej informacji o wysokości składek). Zdrowotną płacisz od pierwszego miesiąca, według tych samych progów co wszyscy na ryczałcie.
Pełne koszty pierwszych miesięcy rozpisaliśmy we wpisie ile kosztuje założenie firmy w 2026, a kolejne kroki rejestracji w poradniku jak założyć działalność gospodarczą krok po kroku. Masz orzeczenie o niepełnosprawności? Refundacja składek ZUS z PFRON obejmuje emerytalną i rentową, zdrowotnej nie.
Najczęstsze pytania o składkę zdrowotną na ryczałcie
Czy po przekroczeniu 60 tys. zł od razu dopłacam za wcześniejsze miesiące?+
Nie. W trakcie roku płacisz wyższą kwotę od miesiąca przekroczenia progu. Różnicę za wcześniejsze miesiące dopłacasz w rozliczeniu rocznym, w deklaracji za kwiecień, do 20 maja następnego roku.
Od jakiego przychodu liczy się próg składki zdrowotnej na ryczałcie?+
Od przychodu z działalności opodatkowanej ryczałtem, sumowanego od 1 stycznia (albo od założenia firmy) do końca danego miesiąca. Pomniejszasz go o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne i nie liczysz w nim przychodów z okresu zawieszenia działalności ani ze sprzedaży środków trwałych.
Czy na uldze na start płaci się składkę zdrowotną?+
Tak. Ulga na start zwalnia tylko ze składek społecznych. Składkę zdrowotną na ryczałcie płacisz od pierwszego miesiąca, w 2026 roku co najmniej 498,35 zł.
Gdzie sprawdzić, ile wyjdzie składka zdrowotna za cały rok?+
ZUS ma kalkulator rocznej składki zdrowotnej: wybierasz rok i formę opodatkowania, a on wylicza roczną składkę i różnicę względem składek miesięcznych. Kiedy piszę ten tekst, obejmuje lata 2022-2025. Rok 2026 policzysz sam: liczba miesięcy razy podstawa z progu, w który wpadnie roczny przychód (np. 9228,64 zł), z tego 9%, minus to, co już wpłaciłeś.
Terminy składki zdrowotnej na ryczałcie: miesiąc przekroczenia progu i 20 maja
Miesiąc przekroczenia progu to pierwszy miesiąc z wyższą składką, a 20 maja następnego roku to termin dopłaty za miesiące sprzed przekroczenia. Jeśli wiesz, że przekroczysz 60 tys. zł, za każdy miesiąc przed przekroczeniem odkładaj różnicę 332,23 zł albo rozważ przyjęcie przychodu z poprzedniego roku.
Nie chcesz pilnować tego sam? W ramach naszej księgowości dla firm co miesiąc dostajesz informację, ile wynosi podatek i składki, zanim minie termin płatności.

