menuMENU

Przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji: utrata ponad połowy kapitału spółki z o.o. a Fundusze Europejskie

Masz spółkę z o.o. z kapitałem 5 000 zł. Pierwsze lata były na minusie, a teraz chcesz wziąć preferencyjną pożyczkę z funduszu albo złożyć wniosek o dotację. Zanim zapłacisz komuś za przygotowanie wniosku, sprawdź jedną liczbę w bilansie.

Jeśli straty zjadły ponad połowę kapitału zakładowego, dla przepisów unijnych Twoja spółka jest przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji… a wtedy wiele pożyczek i dotacji z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego albo udzielanych na podstawie unijnych zasad pomocy publicznej odpada na starcie. Kodeks spółek handlowych (KSH) każe w podobnej sytuacji zwołać zgromadzenie wspólników, ale skutki tej samej straty sięgają dalej niż KSH.

Pokażę Ci, jak policzyć próg, czego dotyczy wykluczenie, kiedy kończy się ochrona młodych firm i co ma z tym wspólnego wysokość kapitału zakładowego.

Spis treści

Kiedy spółka z o.o. jest przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji?

Definicję daje art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. To unijny zbiór zasad, na jakich państwo może dawać firmom pomoc publiczną, w skrócie GBER. Przy spółce z o.o. liczy się lit. a: spółka jest w trudnej sytuacji, gdy ponad połowa jej kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat.

Przepis od razu mówi, jak to liczyć. Bierzesz kapitały rezerwowe i wszystkie inne elementy, które uznaje się za fundusze własne spółki, np. kapitał zapasowy, i odejmujesz od nich zakumulowane straty. Jeśli wynik jest ujemny, a kwota na minusie przekracza połowę kapitału zakładowego, spółka jest w trudnej sytuacji.

Straty liczysz narastająco, a nie tylko z ostatniego roku. Przepis mówi o stratach zakumulowanych, więc wchodzą tu też straty z lat ubiegłych, których spółka jeszcze nie pokryła.

Definicja ma też inne punkty, np. spółkę w zbiorowym postępowaniu w związku z niewypłacalnością albo spełniającą warunki, by na wniosek wierzycieli zostać nim objętą (lit. c). Ten wpis jest jednak o stracie.

Jak policzyć próg przy kapitale 5 000 zł

Minimalny kapitał zakładowy spółki z o.o. to 5 000 zł (art. 154 § 1 Kodeksu spółek handlowych). Połowa to 2 500 zł i to jest cały próg.

Przykład. Spółka nie ma kapitału zapasowego ani rezerwowego. Z lat ubiegłych zostało jej 1 800 zł niepokrytej straty, a w ostatnim roku doszło 1 200 zł.

Razem to 3 000 zł straty. Po odliczeniu kapitałów (tu zero) wynik ujemny wynosi 3 000 zł, czyli więcej niż 2 500 zł, więc spółka jest w trudnej sytuacji. Ta sama strata przy kapitale 50 000 zł nie przekracza progu, który wynosi wtedy 25 000 zł.

Porównanie: ta sama strata 3 000 zł przy kapitale 5 000 zł przekracza próg 2 500 zł, a przy kapitale 50 000 zł jest poniżej progu 25 000 zł

Art. 233 KSH a trudna sytuacja z rozporządzenia unijnego

Art. 233 § 1 KSH mówi: jeśli bilans sporządzony przez zarząd wykaże stratę większą niż suma kapitału zapasowego i rezerwowych oraz połowa kapitału zakładowego, zarząd musi niezwłocznie zwołać zgromadzenie wspólników. Wspólnicy podejmują uchwałę dotyczącą dalszego istnienia spółki.

Wyliczenie jest bardzo podobne, ale skutek inny. KSH każe wspólnikom zdecydować o przyszłości spółki. Unijna definicja działa sama: instytucja sprawdza liczby, a nie to, co postanowili wspólnicy. Ocenę zmienią dopiero inne liczby w bilansie: zysk, który zmniejszy niepokryte straty, albo ruch w kapitale, np. podwyższenie kapitału zakładowego, o którym piszę niżej.

Pożyczki i dotacje z Funduszy Europejskich: wykluczenie przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji

Art. 7 ust. 1 lit. d rozporządzenia (UE) 2021/1058 o Europejskim Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) mówi wprost: wsparcia z EFRR nie udziela się przedsiębiorstwom w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 GBER. Wyjątek: gdy pozwalają na to zasady pomocy de minimis, czyli drobnej pomocy publicznej z unijnym limitem, albo tymczasowe zasady pomocy wprowadzone na wyjątkowe okoliczności.

Regulaminy pożyczek przepisują ten warunek. Przykład: regulamin Pożyczki Rozwojowej Kujawsko-Pomorskiego Funduszu Pożyczkowego w § 3 ust. 1 pkt 2 wymaga, żeby pożyczkobiorca nie był w trudnej sytuacji w rozumieniu tego przepisu, poza szczególnymi przypadkami w nim opisanymi. Ten sam warunek znalazłam w regulaminach pożyczek z funduszy regionalnych, które czytałam ostatnio, sprawdzając pożyczki dla klienta.

Z dotacjami jest podobnie. Według art. 1 ust. 4 lit. c GBER rozporządzenia nie stosuje się do pomocy dla przedsiębiorstw w trudnej sytuacji, poza wyjątkami, np. programami naprawiającymi szkody po niektórych klęskach żywiołowych albo programami pomocy na rozpoczęcie działalności. Większość pomocy z GBER, w tym regionalna pomoc inwestycyjna, jest więc dla takiej spółki zamknięta. Osobny wyjątek mają firmy, które w trudną sytuację wpadły dopiero w latach 2020-2021, a na koniec 2019 r. w niej nie były.

A pomoc de minimis? Przepis o EFRR robi dla niej wyjątek, ale o tym, czy dostaniesz pożyczkę, decyduje regulamin konkretnej pożyczki albo naboru. Czytaj warunek o trudnej sytuacji razem z wyjątkami, które regulamin wymienia, albo ich brakiem.

Zwolnienie dla MŚP młodszych niż trzy lata: kiedy strata nie wyklucza spółki

Lit. a definicji nie dotyczy MŚP, czyli mikro, małego albo średniego przedsiębiorstwa w rozumieniu załącznika I do GBER, które istnieje od mniej niż trzech lat. Taka spółka nie jest w trudnej sytuacji z powodu straty, nawet dużej. Pozostałe punkty definicji, np. ten o niewypłacalności, nadal jej dotyczą.

Po trzeciej rocznicy zwolnienie się kończy. Ponieważ liczą się straty zakumulowane, wchodzą do wyliczenia także te z pierwszych lat. Ten sam bilans, który rok wcześniej nie przeszkadzał, teraz zamyka drogę do wniosku.

Przepis mówi tylko „istnieje od mniej niż trzech lat” i nie wskazuje, od której daty to liczyć. Gdy Twoja spółka zbliża się do trzeciej rocznicy, zapytaj instytucję, czy liczy od zawarcia umowy spółki, czy od wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS).

Rola księgowej przed wnioskiem o pożyczkę lub dotację

Ten warunek łatwo przeoczyć, bo nie dotyczy samego projektu, tylko kondycji spółki. Ostatnio przy takiej sprawie poprosiłam, żeby księgowa klienta sprawdziła go na bilansie, zanim klient zapłaci za przygotowanie wniosku. Bilans spółki zna księgowa i to ona policzy to najpewniej.

Co powinna sprawdzić:

  • trending_down

    Straty narastająco

    Niepokrytą stratę z lat ubiegłych i stratę z ostatniego roku, razem.

  • savings

    Kapitały do odliczenia

    Kapitał zapasowy, rezerwowy i inne elementy funduszy własnych, które pomniejszają stratę w wyliczeniu.

  • balance

    Połowę kapitału zakładowego

    Ujemny wynik po odliczeniu kapitałów porównuje z połową kapitału zakładowego wpisanego do KRS.

  • event

    Wiek i wielkość spółki

    Czy spółka jest MŚP i czy istnieje krócej niż trzy lata, bo wtedy warunek straty jej nie dotyczy.

Poproś o wyliczenie na ostatnim bilansie, a jeśli w tym roku spółka znów jest na minusie, także na bieżących danych z ksiąg. Strata z tego roku dołoży się do narastającej.

Jeśli Twoja spółka nie ma jeszcze stałego biura rachunkowego, zajrzyj do naszej oferty Księgowość.

Kapitał zakładowy spółki z o.o.: kiedy minimum 5 000 zł przestaje się opłacać

Wysokość kapitału wpisujesz do umowy spółki przy rejestracji, co opisaliśmy we wpisie Rejestracja spółki z o.o. przez S24 - krok po kroku (2026). Do rejestracji wystarcza minimum, czyli 5 000 zł.

Problem w tym, że przy minimalnym kapitale próg trudnej sytuacji to 2 500 zł ujemnego wyniku. Przy 50 000 zł kapitału ta sama granica to 25 000 zł. Jeśli zakładasz spółkę i już wiesz, że po kilku latach będziesz chciał sięgnąć po pożyczkę albo dotację z Funduszy Europejskich, policz to przed wpisaniem kapitału do umowy.

Kapitał zakładowy nie jest opłatą, która przepada, tylko majątkiem spółki, o czym piszemy też w porównaniu Jednoosobowa działalność czy spółka z o.o. - co wybrać.

Czy podwyższenie kapitału zakładowego pomaga?

W samym wyliczeniu tak, bo definicja porównuje ujemny wynik z połową kapitału zakładowego. Spółka z kapitałem podwyższonym z 5 000 do 10 000 zł ma próg 5 000 zł, więc ujemny wynik 3 000 zł z przykładu wyżej już go nie przekracza.

Podwyższenie kapitału zakładowego wymaga jednak zmiany umowy spółki, chyba że umowa już przewiduje maksymalną wysokość i termin podwyższenia (art. 257 § 1 KSH). Do tego podwyższenie następuje dopiero z chwilą wpisu do rejestru (art. 262 § 4 KSH). To nie jest ruch na ostatni tydzień przed naborem.

Ile podnieść i czy instytucja weźmie pod uwagę podwyższenie zrobione po dniu bilansowym, ustal z księgową i zapytaj w instytucji, zanim cokolwiek zmienisz w umowie spółki.

Najczęstsze pytania o przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji

Czy art. 233 KSH i przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji to to samo?+

Nie. Oba progi liczy się podobnie: stratę zestawiasz z kapitałem zapasowym, rezerwowym i połową kapitału zakładowego. Art. 233 KSH każe zwołać zgromadzenie wspólników, a definicja z art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014 decyduje o dostępie do pomocy publicznej i Funduszy Europejskich.

Czy przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji może dostać pomoc de minimis?+

Przepis o EFRR dopuszcza taki wyjątek. O tym, czy dostaniesz konkretną pożyczkę albo dotację, decyduje jednak jej regulamin. Sprawdź, czy dopuszcza wyjątki z art. 7 ust. 1 lit. d rozporządzenia 2021/1058, wprost albo przez odesłanie, i czy ta pożyczka jest udzielana jako pomoc de minimis.

Czy młoda spółka ze stratą może dostać pożyczkę z funduszu?+

MŚP istniejące krócej niż trzy lata nie jest w trudnej sytuacji z powodu straty, więc z tego powodu nie odpada. Pozostałe warunki regulaminu nadal jej dotyczą, a po trzeciej rocznicy straty z pierwszych lat wchodzą do wyliczenia.

Jaki jest minimalny kapitał zakładowy spółki z o.o.?+

5 000 zł, a jeden udział nie może być wart mniej niż 50 zł (art. 154 § 1 i 2 KSH). Przy takim kapitale spółka po trzech latach jest w trudnej sytuacji, gdy ujemny wynik po odliczeniu kapitałów przekroczy 2 500 zł.

Pamiętaj

Strata większa niż połowa kapitału to sygnał nie tylko dla wspólników, ale też dla każdej instytucji, która daje pieniądze z Funduszy Europejskich albo w ramach pomocy publicznej. Zanim zapłacisz za wniosek, poproś księgową o jedno wyliczenie z bilansu. A jeśli dopiero zakładasz spółkę i myślisz o pożyczkach albo dotacjach, policz próg, zanim wpiszesz kapitał do umowy :-)

Specjalistka ds. pozyskiwania dotacji.

Skontaktuj się

GRUPA LEJDIS

ul. M. Konopnickiej 47
44-370 Pszów
NIP 6443560959

Wyślij wiadomość

kontakt@lejdis-biuro.pl

Zadzwoń do nas

Tel: 795-428-460
Napisz przez formularz
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu obsługi zapytania wysłanego przez formularz kontaktowy zgodnie z polityką prywatności.