Zmiana czasu październik 2026: nadgodzina i dodatek nocny w wypłacie
czytaj więcej
Odchodzisz z etatu, zakładasz firmę, a pierwszym klientem będzie… Twój były pracodawca. Robisz dla niego to samo co wcześniej, tylko teraz na fakturę. Takie B2B u byłego pracodawcy kusi, bo klient jest pewny od pierwszego dnia. Tylko że właśnie tu najłatwiej stracić ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (podatek płacony od przychodu, bez odliczania kosztów; to coś innego niż ryczałt za pracę zdalną) albo podatek liniowy 19%.
Na takie sytuacje trafiam przy biznesplanach do dotacji na założenie firmy. Pokazuję, kiedy przepis zadziała, czym różni się przy ryczałcie i przy podatku liniowym, dlaczego umowa zlecenie go nie uruchamia, od kiedy możesz do tych form wrócić i jak policzyć podatek w takim biznesplanie.
Spis treści
Kiedy B2B u byłego pracodawcy odbiera Ci ryczałt?
Przepis działa, gdy spełnione są naraz trzy warunki:
- Twoim klientem jest były albo obecny pracodawca,
- świadczysz mu usługi odpowiadające czynnościom, które wykonywałeś u niego w ramach stosunku pracy (najczęściej umowa o pracę, rzadziej powołanie, wybór, mianowanie albo spółdzielcza umowa o pracę - art. 2 Kodeksu pracy),
- te czynności wykonywałeś na etacie w tym samym roku podatkowym albo w roku poprzednim.
Tak mówi art. 8 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Przy ryczałcie przepis obejmuje też sprzedaż byłemu pracodawcy towarów handlowych i wyrobów, nie tylko usługi.
Przepis nie zabrania pracy dla byłego pracodawcy. Zabiera tylko prawo do ryczałtu. Liczy się zakres pracy, a nie nazwa stanowiska. W interpretacji indywidualnej z 5 marca 2026 r. (0115-KDIT3.4011.20.2026.2.JS) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej pisze, że chodzi o usługi tożsame z czynnościami z etatu. Przy podatku liniowym dodał wprost, że częściowa zbieżność obowiązków to jeszcze nie tożsamość.
Co się dzieje, gdy wystawisz fakturę byłemu pracodawcy?
Utrata prawa do ryczałtu działa od dnia, w którym uzyskasz przychód od byłego pracodawcy, do końca roku podatkowego (art. 8 ust. 2 ustawy o ryczałcie). Potwierdza to też serwis podatki.gov.pl. Od tego dnia prowadzisz księgę przychodów i rozchodów i płacisz podatek na zasadach ogólnych (art. 22 ust. 1 ustawy o ryczałcie), czyli według skali podatkowej (art. 9a ust. 1 i art. 27 ustawy o PIT).
Miesiące sprzed tego dnia zostają na ryczałcie - skalę liczysz od dochodu osiągniętego po utracie prawa (art. 22 ust. 2). Utrata dotyczy całej firmy, a nie tylko faktur dla byłego pracodawcy.
Podatek liniowy a były pracodawca - czym to się różni od ryczałtu?
Podobny przepis jest w art. 9a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ale działa inaczej w dwóch miejscach.
Przy podatku liniowym liczy się tylko etat w bieżącym roku podatkowym. Punkt o roku poprzednim jest w tym przepisie uchylony. Za to skutek jest ostrzejszy: tracisz liniowy za cały rok i dopłacasz zaliczki od początku roku, policzone według skali, razem z odsetkami za zwłokę.
| Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | Podatek liniowy 19% | |
|---|---|---|
| Etat z którego roku się liczy | bieżący i poprzedni rok | tylko bieżący rok |
| Od kiedy tracisz prawo | od dnia przychodu | za cały rok, wstecz |
| Co dalej | skala i księga do końca roku | skala od początku roku i odsetki |
| Czego dotyczy | usługi, towary i wyroby | tylko usługi |
W roku odejścia z etatu zostaje więc skala podatkowa ze stawkami 12% i 32% (art. 27 ust. 1 ustawy o PIT): przy liniowym za cały rok, przy ryczałcie od dnia pierwszego przychodu od byłego pracodawcy. Jeśli to on jest Twoim klientem od startu firmy, w praktyce wychodzi na to samo. Różnica pojawia się w kolejnym roku.
Zlecenie to nie etat - sprawdź rodzaj dawnej umowy
Oba przepisy mówią wyłącznie o czynnościach wykonywanych w ramach stosunku pracy albo spółdzielczego stosunku pracy. Umowa zlecenie i umowa o dzieło to umowy cywilne, a nie stosunek pracy. Jeśli dla tej firmy pracowałeś tylko na zleceniu, formalnie nie była Twoim pracodawcą. Faktury dla niej nie odbierają Ci ani ryczałtu, ani liniowego - nawet gdy robisz dokładnie to samo.
Uwaga na „zlecenie”, które w praktyce było etatem: praca pod kierownictwem firmy, w miejscu i czasie przez nią wyznaczonym. Takie zatrudnienie jest stosunkiem pracy bez względu na nazwę umowy (art. 22 § 1¹ Kodeksu pracy), więc wtedy nie licz na to, że przepis Cię ominie.
Dlatego zanim wybierzesz formę opodatkowania, sprawdź umowę albo świadectwo pracy. Kiedy przygotowuję biznesplan, pytam klienta o rodzaj umowy u poprzednich pracodawców.
Ta sama zasada działa przy obecnym pracodawcy. Jeśli jesteś jeszcze na umowie o pracę i równolegle na fakturę robisz dla tej samej firmy to samo, przepis zadziała już teraz.
Od kiedy wolno wrócić do ryczałtu albo liniowego?
Przejście z umowy o pracę na B2B najlepiej pokazać na przykładzie. Pracowałeś na etacie do końca kwietnia 2026 r., a od maja na fakturę robisz to samo dla tej samej firmy:
- 2026 - etat był w tym roku, więc odpadają obie formy. Zostaje skala.
- 2027 - w 2027 r. etatu już nie ma, więc możesz wybrać podatek liniowy. Ryczałt nadal nie, bo przy nim liczy się też etat z roku poprzedniego (2026).
- 2028 - możesz wybrać także ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
Jeśli etat kończy się 31 grudnia 2026 r., a firmę otwierasz w styczniu 2027 r., liniowy możesz mieć od pierwszego dnia działalności, a ryczałt dopiero od 2028 r.

Tak samo policzyła to skarbówka w przywołanej interpretacji. Lekarka od 17 listopada 2025 r. przestała pracować na etacie (jest na urlopie bezpłatnym, umowa o pracę formalnie trwa), a te same usługi świadczy szpitalowi na fakturę. Liniowy był dla niej dozwolony od 2026 r., a ryczałt od 2027 r. Liczy się więc ostatni rok, w którym faktycznie pracowałeś na etacie, a nie data rozwiązania umowy. Warunek: przez cały ten czas nie wykonujesz dla tej firmy żadnej pracy na etacie. Interpretacja chroni tylko osobę, która o nią wystąpiła, ale pokazuje, jak urząd liczy te lata.
Jak wybrać formę na nowy rok?
Formę zmieniasz oświadczeniem do naczelnika urzędu skarbowego. Składasz je do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym w danym roku osiągniesz pierwszy przychód, a jeśli pierwszy przychód przypadnie na grudzień - do końca roku (art. 9a ust. 2 ustawy o PIT, art. 9 ust. 1 ustawy o ryczałcie). Oświadczenie możesz złożyć przez CEIDG (Centralną Ewidencję i Informację o Działalności Gospodarczej, czyli ten sam serwis, w którym rejestrujesz firmę). Jeśli pierwszy przychód w roku osiągniesz w styczniu, termin mija 20 lutego. Gdy ten dzień wypada w sobotę albo w dzień ustawowo wolny od pracy, termin przesuwa się na następny dzień roboczy (art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej).
Wybór obowiązuje też w kolejnych latach, dopóki go nie zmienisz (art. 9a ust. 2b ustawy o PIT, art. 9 ust. 1b ustawy o ryczałcie). Jeśli w roku odejścia byłeś na skali, zostajesz na niej, dopóki nie złożysz oświadczenia. Liniowy nie włączy się sam. A jeśli w roku odejścia wybrałeś ryczałt albo liniowy i go straciłeś, na kolejny rok i tak złóż w terminie oświadczenie o formie, którą chcesz mieć.
Biznesplan do dotacji przy B2B u byłego pracodawcy - podatek licz na skali
We wniosku o dotację z urzędu pracy na założenie firmy jest prognoza finansowa, a w niej podatek dochodowy. Jeśli głównym klientem na start ma być były pracodawca, a usługi są takie jak na etacie, prognozę na pierwszy rok liczę na skali.
Prognoza na ryczałcie albo liniowym pokazałaby podatek i zysk, których w rzeczywistości nie będzie. Jeśli prognoza obejmuje kolejne lata, wpisz w nich formę, która będzie wtedy dozwolona: liniowy najwcześniej w roku po odejściu z etatu, ryczałt rok później.
Najczęstsze pytania o B2B u byłego pracodawcy
Czy tracę ryczałt tylko dla faktur wystawionych byłemu pracodawcy?+
Nie. Od dnia uzyskania przychodu od byłego pracodawcy do końca roku cała firma rozlicza się według skali. Przy podatku liniowym tracisz go za cały rok.
Czy przepis dotyczy samozatrudnienia u byłego pracodawcy po umowie zlecenie?+
Nie, jeśli zlecenie było prawdziwym zleceniem, a nie etatem pod inną nazwą. Przepis mówi tylko o czynnościach wykonywanych w ramach stosunku pracy, najczęściej na umowie o pracę.
Czy mogę mieć ryczałt, jeśli dla byłego pracodawcy robię coś innego niż na etacie?+
Tak, jeśli usługi nie odpowiadają czynnościom z etatu. Słowo „odpowiadające” skarbówka czyta jako „tożsame” z czynnościami z etatu. Przy podatku liniowym w interpretacji z marca 2026 r. dodała wprost, że częściowa zbieżność obowiązków to jeszcze nie tożsamość. Przy ryczałcie takiego zdania w tej interpretacji nie ma, ale kryterium tożsamości jest to samo.
Kiedy wolno wrócić do ryczałtu po odejściu z etatu?+
W drugim roku po roku, w którym ostatni raz wykonywałeś te czynności na etacie. Przy etacie do kwietnia 2026 r. będzie to 2028 r., a podatek liniowy już w 2027 r.
Pamiętaj: zanim złożysz oświadczenie o ryczałcie albo liniowym, sprawdź rodzaj dawnej umowy i to, czy usługi dla byłego pracodawcy są takie same jak na etacie. Jeśli nie chcesz pilnować tego sam, w lejdis-biuro.pl prowadzimy księgowość dla małych firm. A cały start firmy, razem z wyborem formy opodatkowania, opisujemy w poradniku jak założyć działalność gospodarczą krok po kroku.

